“Als ze me als allochtoon zien, ze doen maar. Ik ben er best wel trots op dat ik een allochtoon ben, dat ik anders ben.”
De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling pleit voor het afschaffen van de term allochtoon wanneer het gaat om burgers die in Nederland zijn geboren. Het is een pleidooi dat vanuit verschillende geledingen van de samenleving om meerdere redenen al geruime tijd wordt gehouden.
De eigenaar van TransCity, een van de initiatiefnemers van EtnoMarketig.NL, pleitte in zijn marketingboek “Thuis in Nederland” uit 2002 al voor het invoeren van alternatieve begrippen als Turkse Nederlander en Marokkaanse Nederlander, maar sloot desalniettemin het begrip allochtone Nederlander niet uit (dus met de toevoeging Nederlander).
Het Algemeen Dagblad meldt dat een vrouw uit het Amerikaanse Kansas City een schadevergoeding krijgt van 5 miljoen dollar, nadat de vrouw jarenlang geïntimideerd werd op haar werk bij de telecomgigant AT&T. Het dieptepunt van de religieuze intimidatie was in 2008, toen haar baas haar hoofddoek afrukte, aldus het AD. De vrouw werd onder meer ‘handdoekhoofd’ genoemd en collega’s vroegen of ze van plan was het gebouw op te blazen.
Het is goed om ons te realiseren dat er in Nederland talloze werknemers met een islamitische achtergrond zijn die soms vergelijkbare bejegingen hebben meegemaakt.
Onder invloed van het politieke populisme voelen ook in Nederland steeds meer mensen zich vrij om te zegen wat ze denken. “Grapjes” als ‘Weet je waarom je baas zo aardig tegen je is? Hij is bang dat je een bom bij je hebt’ zijn type opmerkingen die door TransCity de afgelopen jaren met regelmaat zijn opgetekend tijdens focusgroepen, waarin Nederlanders met hun wortels in een overwegend islamitisch land over hun ervaringen praatten.
Het begint vaak met grapjes, maar zodra dit type humor dag in dag uit aanhoudt, is de lol er snel van af. Werkgevers weten niet wat ze er mee aan moeten en grijpen meestal niet in. Het slachtoffer is vaak de zeurpiet die maar tegen een stootje moet kunnen.
Enkele jaren geleden stuurde de politie in Amsterdam een kaart met een gezegend ramadan aan alle buurtbewoners in een wijk waar veel mensen met een islamitische achtergrond wonen. Dat werd niet door iedereen op prijs gesteld. Enkele jaren daarvoor mailde een postorderaar een Turkstalige brief naar al hun klanten met een Turkse achternaam. Ook dat werd door een deel van deze relaties niet gewaardeerd.
In Engeland gebeurde eind vorige maand iets soortgelijks. Een moeder beschuldigt de school van haar kinderen van racisme, nadat ze ongevraagd een brief in het Hindi had ontvangen. “Ik voel me erg beledigd”, zei Raheela Ahmed, “het is gewoon beledigend om mij een brief in het Hindi te sturen enkel en alleen omdat ik een Aziatische achternaam heb.”
De les is: maak nooit een keus voor je klanten, laat je klanten zelf bepalen of ze al dan niet op hun achtergrond willen worden aangeschreven. Veel consumenten stellen het zeer op prijs om in bijvoorbeeld de Turkse taal te worden benaderd. Dat kan dan ook zeer effectief zijn. Andere consumenten van Turkse afkomst ervaren dit daarentegen juist weer helemaal als kwetsend. In zo’n situatie werkt het dus averechts.
Zorg er dus voor dat je klanten aangeven hoe ze willen worden aangeschreven. Als adverteerder kan je dat gewoon aan je relaties vragen, en op basis daarvan segmenteren; om vervolgens zo effectief mogelijke communicatie ontwikkelen.
De start van de islamitische vastenmaand ligt in 2012 rond 20 juli. Voor moslims in West-Europa die tussen zonsopgang en zonsondergang onder meer niet eten en drinken, zal het vasten dit jaar tijdens de lange zomerse dagen geen eenvoudige opgave zijn. Toch zijn er ook islamitische Nederlanders die flexibel met deze tijden omgaan. Sommige moslims nemen als uitgangspunt de zonsopgang en zonsondergang in hun land van herkomst, zodat het vasten eerder op de dag kan worden doorbroken.
Voor marketeers is de vraag: welke merken gaan dit jaar in Nederland met speciale campagnes of productassortimenten inspelen op de vastenmaand? Telecomproviders, money transferdiensten, Hema en C&A zijn slechts een paar voorbeelden van bedrijven die in het verleden in Nederland inspeelden op de islamitische vastenmaand.
Zo houdt C&A in haar assortiment inmiddels al een flink aantal jaren rekening met de feestkleding die tijdens het suikerfeest wordt gedragen. Enkele jaren geleden zei Vincent Heintz van de afdeling meisjeskleding hier al over: “We hebben altijd al in het najaar feestkleding voor kinderen van 2 tot 15 jaar gehad, maar uit de winkels hoorden we dat met name de klassieke feestkleding zo weg was. Uiteindelijk kwamen we er zo achter dat moslimmoeders bij ons mooie suikerfeestkleding kochten voor hun kroost.” Zo kwam C&A erachter dat de maand ramadan voor hen extra omzet genereert.
In het buitenland hebben grote merken als Burger King, Quaker, Starbucks, Coca-Cola, en ga zo maar door, geregeld met speciale campagnes op de vastenmaand ingespeeld. Welke merken in Nederland zullen deze voorbeelden dit jaar volgen?
Hoewel de muzieksamenstellers in Hilversum nog geregeld voorbij gaan aan de smaak van die 50% van de Amsterdammers, Rotterdammers en Hagenezen die een van oorsprong niet-Nederlandse afkomst hebben, gaan deze mensen rustig hun eigen weg. De Rotterdams-Kaapverdiaanse Suzanna Lubrano heeft zojuist een nieuwe single en clip uitgebracht, een door en door Nederlandse productie, geproduceerd door Giorgio Tuinfort. De clip wordt kort na haar lancering al geprogrammeerd door tv-zenders in onder meer Portugal en Zuid-Afrika.
(Bovenstaand fragment bekijken vanaf 03:15 minuten)
Dat etnisch-culturele diversiteit op veel grote Europese tv-zenders nog geen vanzelfsprekendheid is, mag geen verrassing heten. Ook in Nederland is het lastig om als “allochtoon” bij programma’s als b.v. Pauw en Witteman aan te schuiven, zonder op zijn minst 1x op je etnisch-culturele achtergrond te worden aangesproken. Maar het kan erger.
Blijkbaar vindt presentator Ben Krabbé van het Belgische spelprogramma ‘Blokken’ de deelname van een Turks-Belgische kandidaat zo bijzonder, dat hij er maar niet over raakt uitgepraat. Ongetwijfeld goed en grappig bedoeld (bekijk het bovenstaande fragment vanaf 03:15 minuten) maar jammer genoeg opnieuw aantonend dat we in Europa soms nog maar moeilijk kunnen wennen aan een samenleving die multicultureel is en dat in de toekomst ook zal blijven.
Een opmerkelijk bericht vandaag op de website van het AD. Wie in de IKEA-vestiging in het Gelderse Duiven een hotdog bestelt, krijgt een versie die uitsluitend kippenvlees bevat. Proeven hebben volgens een woordvoerder van het Zweedse woonwarenhuis aangetoond dat de kiphotdog populairder is dan de traditionele hotdog, zo meldt het AD.
‘We hebben dit uitgebreid getest in onze Delftse IKEA-store’. De originele Amerikaanse hotdog bevat rund- en varkensvlees. ‘De maatregel is geen handreiking aan groeperingen die geen varkensvlees eten’, laat de woordvoerder van IKEA weten.
Zoals bekend is IKEA Delft de vestiging waar veel Hagenezen en Rotterdammers komen. Van hen eet een flink deel uit religieuze overwegingen geen varkensvlees (moslims) of geen rundvlees (hindoes): het gaat daarbij al gauw om een paar honderdduizend consumenten in het dekkingsgebied van IKEA Delft. Dat de IKEA woordvoerder zich genoodzaakt acht aan te geven vooral geen handreiking te willen doen naar deze bevolkingsgroepen, is eerlijk gezegd onnodig.
De keus van IKEA om zowel etenswaren met als zonder varkens- en rundvlees aan te bieden, is er een die eenvoudigweg goed doordacht en commercieel verantwoord is. Daar hoef je je niet voor te schamen, daar mag je jezelf voor op de borst kloppen.
Ruim de helft van de Haagse bevolking valt onder de CBS-definitie allochtoon, een grens die eerder dit jaar is doorbroken. Ook in Amsterdam heeft ruim de helft van de bevolking een van oorsprong niet-Nederlandse afkomst. In Rotterdam lag het percentage vorig jaar nog nipt onder de 50%, mede als gevolg van de “inlijving” per 2011 van de overwegend “blanke” gemeente Rozenburg.
Van de drie grote steden kent Rotterdam het grootste percentage zogenaamd niet-westerse allochtonen, terwijl Amsterdam het grootste percentage westerse allochtonen kent.
Amsterdam kent qua absolute aantallen de grootste Surinaamse en Marokkaanse gemeenschap van Nederland, Rotterdam de grootste Turkse, Antilliaanse en Kaapverdiaanse gemeenschap, en Den Haag de grootste Hindostaans-Surinaamse gemeenschap. Ook de karakters van de steden verschillen. Zo is de samenleving in Amsterdam wat gesegregeerder dan die in Rotterdam, waar de stad een wat gemixter karakter heeft.
De steeds snellere veranderingen in de bevolkingssamenstelling in Nederland zullen vroeg of laat een ontwikkeling tot gevolg hebben die enigszins vergelijkbaar is met die in de Verenigde Staten, waar geen enkel zichzelf respecterend merk het zich kan veroorloven om niet in te spelen op de gemixte bevolkingssamenstelling aldaar.
Verraders worden ze soms genoemd, berichtte Nieuwsuur onlangs: Franse moslims die lid zijn van het Front National. In hun eigen familie en vriendenkring wordt soms met ongeloof op ze gereageerd. Zelf zeggen ze lang en goed over hun stap te hebben nagedacht, zoals in bovenstaande Nieuwsuur reportage is te zien.
De vraag die meteen opkomt is: hoeveel moslims steunen Geert Wilders? Dat zouden er wel eens meer kunnen zijn dan we denken. Geert Wilders heeft in ieder geval aanhang onder sommige allochtone Nederlanders.
Wat we weten is dat de af en toe oplaaiende conflicten tussen hindoes en moslims in India ook invloed hebben op de meningsvorming van sommige hindoeïstische Nederlanders over islamitische Nederlanders. Dat de PVV de bouw van een hindoetempelcomplex in Den Haag steunt, kan mede hieruit worden verklaard; het levert de PVV in Den Haag bovendien “hindoestaanse” stemmen op. Ook zien we onder christelijke Surinamers, Ghanezen, Kaapverdianen en Antillianen, met name zij die regelmatig naar de kerk gaan, nogal eens een vereenzelviging van het bijbelse Israel met het huidige Israel. De consequentie: een soms vijandig beeld jegens islamitische Nederlanders en enige sympathie voor Wilders en de PVV.
Maar ook onder islamitische Nederlanders zelf is er geregeld irritatie over de wijze waarop enkele “geloofsgenoten” (waaronder jongeren die soms de koran niet eens hebben gelezen), medelanders met een islamitische achtergrond menen te moeten opleggen hoe ze zich volgens de islam dienen te gedragen. Dat brengt deze islamitische Nederlanders er wel eens toe sympathie te koesteren voor de opvattingen van Geert Wilders en zijn PVV.
Hoe groot de steun voor Wilders onder allochtone Nederlanders is? Het zou zonder meer een interessant onderzoeksthema zijn.
Het aantal Nederlanders met een dubbel paspoort is het afgelopen jaar toegenomen. Op 1 januari vorig jaar waren er 1,2 miljoen personen met de Nederlandse en minimaal één andere nationaliteit. Dat zijn er 40.000 meer dan een jaar eerder. » Lees verder: Toename dubbele paspoorten
